Τι προτείνουν οι σύμβουλοι της ΕΕ για το κλίμα για τη μείωση των εκπομπών που συνδέονται με τη γεωργία και την παραγωγή τροφίμων
 |
| Συστάσεις για λιγότερο κρέας και κατάργηση επιδοτήσεων για την κτηνοτροφία από την Ε.Ε |
Λιγότερο κρέας στο τραπέζι, επιβολή φόρων για τις εκπομπές άνθρακα του αγροτικού τομέα και σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων της ΚΑΠ στη γεωργία και την κτηνοτροφία, περιλαμβάνονται στα μέτρα που προτείνουν οι σύμβουλοι για το κλίμα της ΕΕ με στόχο τη μείωση των εκπομπών που συνδέονται με την παραγωγή τροφίμων
Ειδικότερα, σε μια έκθεση 350 σελίδων, η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή καλεί επίσης την ΕΕ να καταργήσει τις αγροτικές ενισχύσεις για πρακτικές που «καταστρέφουν το κλίμα», υποστηρίζοντας ότι τα νέα μέτρα είναι απαραίτητα για τη μείωση της συμβολής της γεωργίας στην υπερθέρμανση του πλανήτη
Μάλιστα, προκειμένου να προλάβουν τις αντιδράσεις των αγροτών και των κτηνοτρόφων, κάτι που δεν έχει επιτευχθεί όταν οι πολιτικές για το περιβάλλον «αγγίζουν» τη γεωργία, προτείνουν την οικονομική τους στήριξη για να στραφούν σε πιο πράσινες εναλλακτικές λύσεις.
Κάθετος για τις προθέσεις του συμβουλίου για το κλίμα, είναι ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, Ότμαρ Έντενχοφερ, ο οποίος δήλωσε ότι «προκειμένου να επιτευχθεί ουδετερότητα άνθρακα έως το 2050 εντός της ΕΕ, ο τομέας πρέπει να συμβάλει στη μείωση των εκπομπών», τονίζοντας ότι «και αν το κάνουμε αυτό με έξυπνο τρόπο κατά τη διάρκεια της μεταβατικής διαδικασίας, σταδιακά, τιμολογώντας τις εκπομπές αλλά και χρησιμοποιώντας τα έσοδα για να υποστηρίξουμε τη μετάβαση … Νομίζω ότι αυτή είναι μια επωφελής πορεία για ολόκληρο τον τομέα και για ολόκληρη την κοινωνία».
«Να τρώνε λιγότερο κρέας» στην ΕΕ
Πολλοί επιστήμονες, όπως αναφέρει το Politico, ακόμη και η Παγκόσμια Τράπεζα, έχουν τα τελευταία χρόνια παροτρύνει τις κυβερνήσεις να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες τους θα καταναλώνουν λιγότερο κρέας και να μειώσουν τις επιβλαβείς για το περιβάλλον επιδοτήσεις, προκειμένου να περιορίσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τα τρόφιμα, οι οποίες ευθύνονται για περίπου το ένα τρίτο της συνολικής ρύπανσης που προκαλεί την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, της Δανίας, η οποία θα είναι η πρώτη χώρα που θα φορολογήσει την ρύπανση από τη γεωργία, καθώς η Κοπεγχάγη και οι ενώσεις αγροτών συμφώνησαν το 2024 να επιβάλουν από το 2030 τιμή άνθρακα στις εκπομπές ζώων.
Ωστόσο, οι εκθέσεις του συμβουλίου έχουν βαρύτητα. Η ανεξάρτητη κοινοπραξία επιστημόνων έχει αναλάβει, βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ, να παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την κλιματική πολιτική. Οι προηγούμενες συστάσεις του έχουν αποδειχθεί σημαντικές, με τη σύσταση του συμβουλίου για το 2023 σχετικά με τον καθορισμό ενός στόχου μείωσης των εκπομπών κατά τουλάχιστον 90% έως το 2040 να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην απόφαση της ΕΕ να κατοχυρώσει αυτόν τον στόχο στη νομοθεσία την περασμένη εβδομάδα.
Οι συστάσεις για τη γεωργία έρχονται επίσης ακριβώς τη στιγμή που η ΕΕ καταρτίζει νέες πολιτικές που θα μπορούσαν να ενσωματώσουν ορισμένες από τις συμβουλές του διοικητικού συμβουλίου – από τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό του μπλοκ και μια επερχόμενη αναθεώρηση του προγράμματος αγροτικών επιδοτήσεων της ΕΕ, έως μια σειρά νέων πράσινων νομοθετικών πράξεων που έχουν σχεδιαστεί για την επίτευξη του νέου στόχου του 2040 και ένα σχέδιο για την αύξηση της ανθεκτικότητας στις κλιματικές καταστροφές.
Οι πληρωμές από την ΚΑΠ
Βασικός στόχος της έκθεσης των συμβούλων είναι η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), η οποία απορροφά περίπου το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Και αυτό γιατί, αν και το ισχύον πλαίσιο περιέχει διατάξεις σχετικά με το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, ακόμα δεν έχει επιτευχθεί η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Ολόκληρο το σύστημα τροφίμων, από τη γεωργία μέχρι την κατανάλωση και τη διαχείριση των αποβλήτων, παράγει το 31% των εκπομπών του μπλοκ. Περισσότερο από το ήμισυ αυτού συμβαίνει κατά την παραγωγή τροφίμων (μεθάνιο που απελευθερώνεται από τις αγελάδες, χρήση λιπασμάτων, καύσιμα των τρακτέρ και άλλα).
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ΚΑΠ εξακολουθεί να παρέχει κίνητρα για πρακτικές που βλάπτουν το κλίμα μέσω του εκτεταμένου συστήματος επιδοτήσεων. Συνεπώς, η ΕΕ θα πρέπει σταδιακά να καταργήσει τις πληρωμές που συνδέονται με την κτηνοτροφία, ένα είδος στήριξης εισοδήματος για τους αγρότες που καταναλώνει το 5% του τρέχοντος προϋπολογισμού της ΚΑΠ.
Στην πραγματικότητα, προσθέτουν, η ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσει ολόκληρη την ιδέα των επιδοτήσεων που βασίζονται στο μέγεθος της αγροτικής γης, αξίας 39% του προϋπολογισμού της ΚΑΠ ή άνω των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς «δίνουν κίνητρα για την αγροτική παραγωγή έναντι άλλων χρήσεων γης» όπως η δασοκομία, και έτσι αυξάνουν τις εκπομπές.
Τιμολόγηση του … άνθρακα
Εκτός από τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, η ΕΕ θα πρέπει να εισαγάγει έναν μηχανισμό τιμολόγησης του άνθρακα που θα καλύπτει τη γεωργία, βασιζόμενο στην αρχιτεκτονική του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, το οποίο έχει μειώσει κατά το ήμισυ τη ρύπανση από τη βιομηχανία και τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι η τιμολόγηση του άνθρακα στη γεωργία θα πρέπει να αποτελείται από τρία ξεχωριστά συστήματα - ένα για τις εκπομπές άνθρακα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, που σχετίζονται με την ενέργεια, ένα για τη ρύπανση που δεν προέρχεται από CO2, όπως το μεθάνιο, και ένα για τις εκπομπές της γεωργίας και την απομάκρυνση του άνθρακα από τη γη.
Η ΕΕ πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει τη ζήτηση των καταναλωτών για τη μείωση των εκπομπών από τα τρόφιμα, αναφέρει το διοικητικό συμβούλιο. Συγκεκριμένα, οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν υπερβολική ποσότητα κόκκινου κρέατος, αυξάνοντας έτσι τη ρύπανση από μεθάνιο.
Οι επιστήμονες συνιστούν στην ΕΕ να θεσπίσει εθνικές κατευθυντήριες γραμμές για διατροφικές συνήθειες φιλικές προς το κλίμα και να καθορίσει υποχρεωτικά πρότυπα για την εμπορία και τη σήμανση βιωσιμότητας των τροφίμων, ώστε να ωθήσει τους καταναλωτές προς πιο οικολογικές επιλογές.
Μάλιστα, το συμβούλιο για να καταστήσει την συμφωνία πιο ελκυστική για τους αγρότες, προτείνει ότι με τα χρήματα που θα εξοικονομηθούν από τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ και θα προέλθουν από την τιμολόγηση του άνθρακα, η ΕΕ θα πρέπει να τους υποστηρίξει στη μετάβαση προς πρακτικές φιλικές προς το κλίμα και στην προσαρμογή σε έναν θερμότερο κόσμο.
Ανθή Γεωργίου - ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ