 |
| Έρχεται το fertilizer pass; Πρόταση ΣΠΕΛ για κουπόνια ενίσχυσης προμήθειας λιπασμάτων |
Παγκόσμια αγορά σε καθεστώς πίεσης
Η εκτόξευση των τιμών των λιπασμάτων αποτελεί μία από τις λιγότερο ορατές αλλά ιδιαίτερα κρίσιμες συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η αγορά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ενεργειακό κόστος και τις πρώτες ύλες, με τις διεθνείς εξελίξεις να επηρεάζουν άμεσα τις τιμές.
Αν και προς το παρόν δεν καταγράφονται ελλείψεις στην ευρωπαϊκή αγορά, σύμφωνα με τον οργανισμό Fertilizers Europe, η διεθνής φύση του εμπορίου σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή μπορεί να μετακυλιστεί γρήγορα στο κόστος των εισροών.
Ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ
Κομβικό σημείο στην αλυσίδα εφοδιασμού αποτελούν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται έως και το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων και σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου.
Οι εντάσεις και οι επιθέσεις στην περιοχή έχουν ήδη προκαλέσει καθυστερήσεις και περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, δημιουργώντας αβεβαιότητα στην αγορά. Όπως τονίζει ο Κ. Ωραιόπουλος, η Μέση Ανατολή καλύπτει περίπου το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών βασικών λιπασμάτων, γεγονός που την καθιστά κρίσιμο παράγοντα για την ισορροπία της αγοράς.
Άμεσο πλήγμα στο κόστος παραγωγής
Για τους αγρότες, τα λιπάσματα αντιπροσωπεύουν έως και το 25% του συνολικού κόστους παραγωγής. Η αύξηση των τιμών οδηγεί σε ασφυκτική πίεση στο εισόδημά τους, σε μια περίοδο που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένα ενεργειακά και μεταφορικά κόστη.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι παραγωγοί αναγκάζονται να μειώσουν τη χρήση λιπασμάτων, να στραφούν σε λιγότερο απαιτητικές καλλιέργειες ή ακόμη και να εγκαταλείψουν μέρος της παραγωγής τους, με άμεσο κίνδυνο μείωσης αποδόσεων και ποιότητας.
Σενάρια για μείωση παραγωγής
Σύμφωνα με αναλύσεις της αγοράς, σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, οι αποδόσεις βασικών καλλιεργειών θα μπορούσαν να μειωθούν σημαντικά, ακόμη και έως 50% σε ακραία σενάρια.Ήδη παρατηρείται σε διεθνές επίπεδο μετατόπιση από καλλιέργειες υψηλής έντασης, όπως το καλαμπόκι, σε πιο «οικονομικές» επιλογές, όπως η σόγια.
Υπάρχει κίνδυνος έλλειψης στην Ελλάδα;
Προς το παρόν, δεν καταγράφονται προβλήματα διαθεσιμότητας λιπασμάτων ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε στην Ελλάδα. Ωστόσο, η συνέχιση ή κλιμάκωση της κρίσης ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα.
Πρόταση ΣΠΕΛ: Fertilizer pass και άμεσα μέτρα
Ο ΣΠΕΛ ζητά την έγκαιρη ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης, με στοχευμένα μέτρα που θα συνδέονται με τη χρήση λιπασμάτων.
Μεταξύ των προτάσεων ξεχωρίζει η εφαρμογή fertilizer pass, δηλαδή κουπονιών ενίσχυσης για την προμήθεια λιπασμάτων, στα πρότυπα των μέτρων που είχαν εφαρμοστεί μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία
«Η στήριξη της αγροτικής παραγωγής σε περιόδους διεθνών πιέσεων είναι κρίσιμη. Αυτή τη φορά η ΕΕ και η χώρα μας είναι πιο προετοιμασμένες και διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία για άμεση παρέμβαση», τονίζει ο Κ. Ωραιόπουλος.
Ο κίνδυνος για την αγροτική παραγωγή
Ο μεγαλύτερος φόβος, σύμφωνα με τον ΣΠΕΛ, είναι η μείωση της χρήσης λιπασμάτων από τους αγρότες, κάτι που θα οδηγήσει σε χαμηλότερη παραγωγή και υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων.
Η εξέλιξη αυτή δεν επηρεάζει μόνο το εισόδημα των παραγωγών, αλλά και τη συνολική ανταγωνιστικότητα της ελληνικής και ευρωπαϊκής γεωργίας, ενισχύοντας παράλληλα τις πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία.
με πληροφορίες thessalikigi.gr