 |
| Στο μικροσκόπιο ΑΑΔΕ μισθώσεις και μεταβιβάσεις δικαιωμάτων ενίσχυσης |
Την ίδια ώρα, οι αγοραπωλησίες και οι μισθώσεις δικαιωμάτων εκτιμάται ότι φέτος θα κινηθούν σε χαμηλά ποσά, όταν ανοίξει μέσα στο καλοκαίρι η σχετική διαδικασία. Βασικός λόγος είναι η προοπτική κατάργησης του καθεστώτος μετά το 2027, σύμφωνα με όσα έχει προτείνει επίσημα η Κομισιόν.
Ωστόσο, στην αγορά έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν σενάρια σύμφωνα με τα οποία τα δικαιώματα ενδέχεται να εξακολουθήσουν να αξιοποιούνται για την είσπραξη της ενίσχυσης και το 2028, εφόσον δεν ολοκληρωθούν έγκαιρα τα κείμενα για τη νέα ΚΑΠ. Σχετικό υπαινιγμό φέρεται να άφησε ο Ιρλανδός υπουργός Γεωργίας, Μάρτιν Χέιντον, σε συνέντευξή του σε μέσα της χώρας του.
Η αναφορά αυτή φαίνεται πως επηρέασε άμεσα την αγορά στην Ιρλανδία, όπου οι τιμές των δικαιωμάτων πήραν την ανιούσα, με αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν ακόμη και το 50%, σύμφωνα με ιρλανδικά μέσα. Παράλληλα, αυξήθηκε και ο αριθμός των μεταβιβάσεων.
Στην Ελλάδα, πάντως, δεν καταγράφεται ακόμη ιδιαίτερη κινητικότητα. Οι παραγωγοί αναμένουν πρώτα να ανοίξει η διαδικασία των αιτήσεων ΟΣΔΕ, που τοποθετείται χρονικά στα μέσα Ιουνίου, ενώ οι μεταβιβάσεις δικαιωμάτων συνήθως ξεκινούν αρκετά αργότερα. Με βάση τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, οι μισθώσεις δικαιωμάτων αναμένεται να προτιμηθούν περισσότερο από τις αγορές, λόγω της αβεβαιότητας που δημιουργεί η πιθανή κατάργηση του καθεστώτος.
Παράλληλα, διαψεύδεται από πηγές του ΥΠΑΑΤ το σενάριο ότι το έτος ενίσχυσης 2027 θα αποτελέσει έτος βάσης για τις επιδοτήσεις της νέας ΚΑΠ. Όπως αναφέρεται, μια τέτοια εκδοχή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς οι παραγωγοί θα ξεκινήσουν από μηδενικό σημείο, με βάση τη λογική του «λευκού χαρτιού».
Σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, στη νέα ΚΑΠ θα μετρά μόνο η επιλέξιμη έκταση που θα δηλώνεται κάθε χρόνο, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ιστορικότητα. Αυτό σημαίνει ότι το παλαιό σύστημα των δικαιωμάτων δεν θα λειτουργεί ως βάση υπολογισμού για τις μελλοντικές ενισχύσεις.
Στην τρέχουσα ΚΑΠ, τα δικαιώματα που είχαν στην κατοχή τους οι αγρότες έως και το 2022 ίσχυσαν κανονικά και δηλώθηκαν μαζί με την επιλέξιμη έκταση το 2023. Από εκεί και μετά ξεκίνησε η διαδικασία σύγκλισης της αξίας τους, η οποία ολοκληρώνεται το 2026. Έτσι, όλα τα δικαιώματα ανά αγρονομική περιφέρεια θα έχουν πλέον την ίδια αξία.
Τα δικαιώματα Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης που κατανεμήθηκαν το 2023 ανήλθαν σε 4.194.211 εκτάρια, συνολικής αξίας 829.567.104 ευρώ. Ωστόσο, από τα 4.194.211 δικαιώματα βασικής ενίσχυσης που κατανεμήθηκαν στους αγρότες το πρώτο έτος εφαρμογής της ΚΑΠ, το έτος ενίσχυσης 2025 φαίνεται ότι δηλώνονται μόλις 3,3 έως 3,4 εκατ. δικαιώματα.
Υπενθυμίζεται ότι, εάν τα δικαιώματα δεν ενεργοποιηθούν για δύο συνεχόμενα έτη, αφαιρούνται οριστικά από την κατοχή του παραγωγού. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αρμόδιες αρχές έχουν παραδεχθεί ότι περίπου 160 εκατ. ευρώ θα περισσέψουν.
Με αυτά τα δεδομένα, η τελική εκκαθάριση της βασικής ενίσχυσης, η οποία αναμένεται έως τις 15 Οκτωβρίου 2026, εκτιμάται ότι θα φτάσει το πολύ στα 670 εκατ. ευρώ.
με πληροφορίες agronews.gr