Στον αγροτικό τομέα απασχολούνται σχεδόν οι μισοί από τους συνταξιούχους που συνεχίζουν να εργάζονται, ο αριθμός των οποίων μάλιστα βαίνει αυξανόμενος και έχει ξεπεράσει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τους 300.000
Στο χωράφι οι μισοί εργαζόμενοι συνταξιούχοι
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του e-EFKA, προερχόμενα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα δήλωσης απασχόλησης των συνταξιούχων, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι ανέρχονταν το καλοκαίρι του 2026 σε 298.600, όταν το 2025 έφταναν τους 250.000 και το 2024 τους 150.000.
Σημείο καμπής το 2024
Η εν λόγω χρονιά (2024) είναι κομβική, καθώς με τον ν. 5078/2023 καταργήθηκε η περικοπή 30% της σύνταξης για τους ενεργούς επαγγελματικά συνταξιούχους που προέβλεπε ο «νόμος Κατρούγκαλου». Αντ’ αυτού, θεσπίστηκε ένα νέο μοντέλο, βάσει του οποίου ο συνταξιούχος μπορούσε να συνεχίσει να εργάζεται καταβάλλοντας έναν ειδικό πόρο, δηλαδή μια εισφορά 10% επί του εισοδήματος που αποκτά. Η εισφορά αυτή υπολογίζεται ως ποσοστό επί των μικτών αποδοχών (στις περιπτώσεις μισθωτής απασχόλησης) ή ως ποσοστό του καθαρού φορολογητέου εισοδήματος από την επαγγελματική δραστηριότητα. Ωστόσο, έχει ανταποδοτικό όφελος, καθώς προσμετράται στις υπόλοιπες εισφορές που έχει καταβάλει και προσαυξάνει αντίστοιχα τη σύνταξη του ασφαλισμένου.
Η αλλαγή αυτή λειτούργησε ως κίνητρο αφενός για την επιστροφή μεγάλου αριθμού συνταξιούχων στον επαγγελματικό στίβο, αφετέρου για την «αποκάλυψη» ενός -εξίσου μεγάλου, όπως υπολογίζεται- αριθμού που μέχρι τότε εργαζόταν δίχως καταγραφή. Διόλου τυχαία, το 2023, ο αριθμός των δηλωμένων εργαζόμενων συνταξιούχων ήταν περίπου 25.000 και, έναν χρόνο αργότερα, δίχως πλέον τη… δαμόκλειο σπάθη του πέναλτι 30%, είχε σχεδόν εξαπλασιαστεί. Για να φτάσουμε στο σήμερα, όπου, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις και καθώς διανύουμε τον Οκτώβριο του 2026, έχει ξεπεράσει τους 300.000.
Ενδιαφέρον -και, ως έναν βαθμό, αναμενόμενο- είναι ότι από το πλήθος αυτό το 50% είναι συνταξιούχοι, οι οποίοι απασχολούνται ως αγρότες, δηλαδή έχουν απασχόληση που υπάγεται στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ. Από τους 298.600 επίσημα καταγεγραμμένους ενεργούς επαγγελματικά συνταξιούχους, οι 135.000 δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα, δηλαδή ποσοστό 45%. Από αυτούς, περίπου 80.000, δηλαδή σχεδόν 6 στους 10, είναι συνταξιούχοι του π. ΟΓΑ, δηλαδή αγρότες οι οποίοι έχουν συνταξιοδοτηθεί και συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους – κάτι εύλογο, λόγω της φύσης του επαγγέλματος αλλά και του οικογενειακού χαρακτήρα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στη χώρα μας.
Εξαίρεση από την ειδική εισφορά
Οι υπόλοιποι είναι συνταξιούχοι άλλων ασφαλιστικών φορέων «ετεροσυνταξιούχοι», αν μας επιτραπεί ο νεολογισμός, κατά το «ετεροεπαγγελματίες»-, που ασκούν αγροτική απασχόληση με ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ.
Πρέπει να τονιστεί, βέβαια, ότι τόσο οι συνταξιούχοι που προέρχονται από τον π. ΟΓΑ όσο και αυτοί άλλων Ταμείων με ετήσιο εισόδημα από την απασχόλησή τους έως 10.000 ευρώ απαλλάσσονται από την έκτακτη εισφορά 10%. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν να περιμένουν κάποια προσαύξηση στις συντάξεις τους από την απασχόληση που ασκούν ως συνταξιούχοι.
«Win–win» για τον ΕΦΚΑ και τους ασφαλισμένους
Από τους 298.600 επίσημα δηλωμένους στον e-ΕΦΚΑ εργαζόμενους συνταξιούχους και πέραν των 135.000 που απασχολούνται σε δραστηριότητα υπαγόμενη στην ασφάλιση του π. ΟΓΑ, οι 91.500 εργάζονται με την ιδιότητα του μισθωτού και 72.100 ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι.
Για τον e-ΕΦΚΑ, το νέο σύστημα που τέθηκε σε ισχύ το 2024 μεταφράζεται σε επιπλέον έσοδα, τα οποία, μόνο σε ό,τι αφορά την κύρια ασφάλιση, αναμένεται να ξεπεράσουν τα 100 εκατ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι ενεργοί επαγγελματικά συνταξιούχοι ενισχύουν το εισόδημά τους, σε μια κατάσταση που εύλογα χαρακτηρίζεται από ορισμένους ειδικούς της ασφάλισης ως «win-win» για αμφότερες τις πλευρές.
του Γιάννη Τσατσάκη - ellinasagrotis.gr