Πρώτη διαπίστωση στην Ελλάδα του επιβλαβούς εντόμου Liriomyza sativae

Πρώτη διαπίστωση στην Ελλάδα του επιβλαβούς εντόμου Liriomyza sativae

Σε αυξημένη επαγρύπνηση καλούνται οι παραγωγοί κηπευτικών και ανθοκομικών φυτών στην Κρήτη, μετά την πρώτη επίσημη διαπίστωση στην Ελλάδα του επιβλαβούς οργανισμού καραντίνας Liriomyza sativae. Το έντομο εντοπίστηκε σε επιχείρηση παραγωγής δρεπτών ανθέων στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής, ενώ, σύμφωνα με την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών, δεν έχει διαπιστωθεί επίσημα η παρουσία του στην Κρήτη ή σε άλλη περιοχή της χώρας.

Όπως αναφέρει σε ενημερωτικό της έγγραφο, με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου 2026, η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Π.Ε. Ηρακλείου, σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η παρουσία του εντόμου επιβεβαιώθηκε από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο σε δείγμα φύλλων γυψοφίλης (Gypsophila spp.).

Η υπηρεσία επισημαίνει ότι οι θερμές κλιματικές συνθήκες της Κρήτης, η έκταση των θερμοκηπιακών καλλιεργειών και η αφθονία φυτών που μπορούν να προσβληθούν ευνοούν την ενδεχόμενη εγκατάσταση και εξάπλωσή του. Ιδιαίτερα στις προστατευμένες καλλιέργειες, το έντομο μπορεί να αναπτύσσει πολλαπλές γενεές σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Ποιο είναι το έντομο και ποιες ζημιές προκαλεί

Το Liriomyza sativae (Blanchard), που ανήκει στην τάξη Diptera και την οικογένεια Agromyzidae, είναι φυλλορυκτικό έντομο, δηλαδή οι προνύμφες του αναπτύσσονται στο εσωτερικό των φύλλων, δημιουργώντας στοές.

Είναι ιθαγενές της αμερικανικής ηπείρου και έχει εξαπλωθεί στην Αφρική, την Ασία και την Ωκεανία. Σύμφωνα με το ενημερωτικό έγγραφο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρχε μέχρι σήμερα μόνο μία αναφορά, η οποία αφορούσε ένα άτομο στη Μάλτα το 1995.

Τα ενήλικα είναι μικρές μύγες, μήκους 1–3 χιλιοστών, μαύρου χρώματος, με κίτρινη κεφαλή, κίτρινο θυρεό και κίτρινες πλευρικές περιοχές.

φωτογραφία  www.researchgate.net

Τα θηλυκά εναποθέτουν τα αυγά τους μέσα στο έλασμα του φύλλου. Οι προνύμφες αναπτύσσονται στο μεσόφυλλο, σχηματίζοντας χαρακτηριστικές ακανόνιστες, ελικοειδείς λευκές στοές, με ίχνη σκούρων αποχωρημάτων. Οι ώριμες προνύμφες νυμφώνονται κατά κανόνα στο έδαφος, ενώ σε θερμοκρασίες 20 – 30 βαθμών Κελσίου ο βιολογικός κύκλος ολοκληρώνεται σε δύο έως τρεις εβδομάδες.

Η προσβολή μπορεί να μειώσει τη φωτοσυνθετική επιφάνεια των φυτών, να προκαλέσει πρόωρη φυλλόπτωση και σοβαρές ζημιές σε νεαρά φυτά, καθώς και να υποβαθμίσει την εμπορική αξία των δρεπτών ανθέων και των φυλλωδών λαχανικών.

Ωστόσο, η αναγνώρισή του δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια μόνο από τα συμπτώματα. Αυτά δεν διαφοροποιούνται μακροσκοπικά από τις προσβολές άλλων ειδών λιριόμυζας που υπάρχουν ήδη στην Ελλάδα, όπως τα L. trifolii, L. huidobrensis και L. bryoniae. Για την ασφαλή ταυτοποίηση απαιτείται εργαστηριακός μορφολογικός ή μοριακός έλεγχος.

Οι καλλιέργειες που μπορεί να προσβάλει

Το έντομο είναι εξαιρετικά πολυφάγο, με φυτά-ξενιστές σε τουλάχιστον 14 βοτανικές οικογένειες, κυρίως στις Solanaceae, Fabaceae, Cucurbitaceae και Asteraceae.

Στους κύριους ξενιστές περιλαμβάνονται η τομάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα, η πατάτα, το αγγούρι, το πεπόνι, το καρπούζι, η κολοκύθα, το φασόλι, το μπιζέλι, το μαρούλι, το λάχανο, το κουνουπίδι, το βαμβάκι και είδη του γένους Allium. Μπορεί επίσης να προσβάλει καλλωπιστικά φυτά, όπως η γυψοφίλη, το χρυσάνθεμο και η ζέρμπερα.

Η εισαγωγή και η διασπορά του σε νέες περιοχές πραγματοποιούνται κυρίως με τη διακίνηση φυτικού υλικού που φέρει αυγά ή προνύμφες: φυτά προς φύτευση, δρεπτά άνθη και φυλλώδη λαχανικά. Τα ενήλικα έχουν περιορισμένη ικανότητα πτήσης και μπορούν να μεταφέρονται με τον άνεμο σε μικρές αποστάσεις.

Άμεση ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών

Η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Π.Ε. Ηρακλείου καλεί τους παραγωγούς κηπευτικών και ανθοκομικών φυτών, τους φυτωριούχους, τους εμπόρους φυτών και φυτικών προϊόντων, καθώς και τους υπόλοιπους επαγγελματίες του κλάδου, να βρίσκονται σε αυξημένη επαγρύπνηση.

Ειδικότερα, ζητεί να ενημερώνεται άμεσα η υπηρεσία σε περίπτωση ύποπτων ή ασυνήθιστα έντονων προσβολών από λιριόμυζες, αλλά και όταν διαπιστώνεται αποτυχία ελέγχου με τα συνήθη φυτοπροστατευτικά σκευάσματα. Όπως υπογραμμίζεται, η έγκαιρη αναφορά και η εργαστηριακή ταυτοποίηση είναι κρίσιμες για τον περιορισμό πιθανής διασποράς.

Για πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης Π.Ε. Ηρακλείου, στο τηλέφωνο 2813 407920.